Mastektomi sonrası meme rekonstrüksiyonu, yaşam kalitesinin bazı psikososyal alanlarıyla ilişkili bulundu

Nursing Open dergisinde yayımlanan gözlemsel bir çalışma, primer meme kanseri nedeniyle tek taraflı mastektomi geçiren kadınlarda yaşam kalitesi, beden imajı, beden kabulü ve cinselliği, meme rekonstrüksiyonu yapılan ve yapılmayan hastalar arasında karşılaştırdı. Analitik kesitsel tasarımdaki araştırma, Brezilya'nın Maranhão eyaletindeki iki üçüncü basamak onkoloji merkezinde yürütüldü.

Çalışmaya Ocak 2019 ile Şubat 2022 arasında ardışık olarak alınan, 18 yaş ve üzerindeki 100 kadın katıldı; bunların 38'ine rekonstrüksiyon uygulanmıştı, 62'sine uygulanmamıştı. Katılımcılarla ameliyattan 3-6 ay sonra görüşme yapıldı. Yaşam kalitesi, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu'nun (WHOQOL-BREF) geçerliliği gösterilmiş Portekizce versiyonuyla değerlendirildi. Beden imajı, beden kabulü ve cinsellik ise araştırmacıların hazırladığı ve geçerlilik çalışması yapılmamış beş soruyla ölçüldü.

Rekonstrüksiyon yapılan kadınlar WHOQOL-BREF'in psikolojik, sosyal ilişkiler ve çevre alanlarında daha yüksek puan aldı; fiziksel sağlık alanında ve iki genel maddede fark görülmedi. Yaş ve adjuvan tedavi açısından düzeltme yapıldıktan sonra da rekonstrüksiyon, daha yüksek psikolojik alan puanıyla ilişkili olmaya devam etti. Ölçekteki beden imajı ve görünüm maddesinde gruplar arasında anlamlı fark bulunurken, öz memnuniyet, fiziksel görünümü kabul, bedensel değişimleri kabul ve mevcut cinsel aktivite açısından fark saptanmadı. Rekonstrüksiyon grubunda ameliyat sonrası cinsel istekte değişiklik bildirenlerin oranı daha yüksekti; ancak bu değişikliğin yönü sorgulanmadı. Beden imajıyla ilgili değişkenlerle yaşam kalitesi alanları arasındaki korelasyonlar genellikle ihmal edilebilir ya da zayıf düzeydeydi ve keşif amaçlı olarak yorumlandı.

Çalışmanın önemli sınırlılıkları bulunuyor: kesitsel tasarım nedensellik çıkarımına izin vermiyor, örneklem görece küçük ve iki merkezle sınırlı, değerlendirme ameliyattan kısa süre sonra yapılmış ve beden imajı ile cinsellik geçerliliği gösterilmemiş sorularla ölçülmüş. Cinsel istekle ilgili düzeltilmiş analiz de sonradan (post hoc) planlanmış. Yazarlar bulguların mastektomi sonrası psikososyal uyumun çok etkenli doğasına işaret ettiğini ve kapsamlı sağkalım bakımının, bireysel değerlendirmenin ve rekonstrüksiyon seçeneklerinde ortak karar vermenin önemini vurguladığını belirtiyor.