Mikroiğneyle uygulanan bitki kaynaklı eksozom benzeri nanoveziküller: Kanıtlar heterojen, klinik veri yetersiz

Bitki kaynaklı hücre dışı vezikül benzeri nanoveziküller (plant-derived extracellular vesicle-like nanovesicles, PELN), hem kendi biyolojik aktiviteleri hem de olası taşıyıcı sistem işlevleri nedeniyle dermatoloji alanında ilgi gören preparatlar arasında yer alıyor. Mikroiğneler (microneedles, MN) ise deride geçici mikrokanallar oluşturarak vezikül içeren formülasyonların lokal, intradermal iletimine katkı sağlayabilecek bir yöntem olarak değerlendiriliyor. Pharmaceuticals (Basel) dergisinde yayımlanan kapsamlı bir derleme, bu iki yaklaşımın kesişimine odaklandı.

Yazarlar PubMed, Web of Science, Scopus ve Embase veri tabanlarını taradıklarını ve kayıtları iki bağımsız değerlendirici ile elediklerini bildiriyor. Dahil edilen çalışmalar, sundukları kanıtın doğrudanlığına göre dört gruba ayrıldı: doğrudan PELN-mikroiğne deri kanıtı sunan çalışmalar, mikroiğne kullanılmadan yürütülen PELN çalışmaları, memeli kaynaklı hücre dışı veziküllerle yapılan benzer mikroiğne çalışmaları ve dermatoloji dışı ya da kavramsal kanıtlar. Derlemede PELN'lerin tanımı, izolasyonu, karakterizasyonu, taşıdıkları içerik (kargo) ve öne sürülen dermatolojik etkileri ile vezikül iletimine uygun mikroiğne tasarımları ele alınıyor.

Derlemenin temel mesajı, alanın umut verici olmakla birlikte kanıt tabanının dağınık olduğu yönünde. Yazarların sıraladığı sınırlılıklar arasında veziküllerin kimliğinin belirsizliği, izolasyon sırasında veziküllerle birlikte elde edilen diğer bitki bileşenleri, hazırlama ve dozlama yöntemlerindeki farklılıklar, mikroiğnelemenin kendi mekanik etkisine yönelik kontrollerin yetersizliği ve klinik takibin eksik olması yer alıyor. Bu son nokta özellikle önemli; zira mikroiğneleme tek başına deride yanıt oluşturabildiğinden, gözlenen etkinin veziküllere mi yoksa işlemin kendisine mi bağlı olduğunun ayırt edilmesi güçleşiyor.

Yazarlara göre klinik uygulamaya geçiş için kaynağa özgü kalite özelliklerinin tanımlanması, birbirinden bağımsız (ortogonal) potens testleri, şeffaf karşılaştırma grupları ve yeterli kontrollere sahip klinik çalışmalar gerekiyor. Değerlendirme yalnızca yayının özet bilgisine dayanmaktadır; dahil edilen çalışma sayısı ve bireysel sonuçlar özette yer almamaktadır.